Co to jest bitcoin (BTC)?

bitcoin BTCJeśli chcesz się dowiedzieć co to jest bitcoin dobrze trafiłeś. Poniższe informacje wprowadzą Cię w temat. Tekst dla osób początkujących.

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Co to jest bitcoin
  • Jak działa łańcuch bloków (blockchain)
  • Na czym polega kopanie bitcoina (mining)
  • Jak i dlaczego powstał bitcoin
  • Cechy bitcoina
  • Płatności, przechowywanie i zakup bitcoina

 


Jeśli myślisz o skopiowaniu treści zapoznaj się z zakładką „nota prawna”. Znajdziesz ją w stopce na dole strony. Przeczytaj i pomyśl zanim zrobisz głupotę.


Co to jest Bitcoin (BTC)?

Bitcoin jest nośnikiem wartości płatniczej niefortunnie zwanym kryptowalutą. Opiera się na funkcjach kryptograficznych czyli szyfrowaniu i stąd właśnie nazwa kryptowaluta.

Przedrostek krypto bezpodstawnie budzi negatywne skojarzenia. Nie jest to pseudo waluta, zamiennik pieniądza papierowego, czy jak niektórzy „specjaliści” utrzymują coś nielegalnego.

W całym cywilizowanym świecie bitcoin jest w pełni legalny. Możesz się nim posługiwać bez obaw i bez przeszkód prawnych.

co to jest bitcoin

Bitcoin służy do wykonywania transakcji internetowych. Możesz nim płacić za produkty i usługi. Możesz go wysłać lub otrzymać od kogoś. Jest to nowoczesny środek płatniczy o zasięgu międzynarodowym. 

Podział bitcoina

W celu ułatwienia mikropłatności bitcoin dzieli się na na mniejsze jednostki. Jest to znane i wygodne rozwiązanie.

Jedna złotówka dzieli się na 100 (sto) cząstek zwanych groszami.

Jeden bitcoin dzieli się na 100,000,000 (sto milionów) cząstek zwanych satoshi.

To osiem miejsc po przecinku. Jedna stumilionowa część bitcoina wygląda tak: 0.00000001 BTC

 

Jak działa bitcoin?

Zasada działania bitcoina jest zupełnie inna niż walut fiducjarnych takich jak dolar, funt, euro czy złotówka. W tradycyjnym modelu przelew zawsze odbywa się z udziałem pośrednika, będącego jednocześnie gwarantem transakcji.

Zazwyczaj rolę pośrednika pełni bank. Dzięki temu mamy dowód, że pieniądze faktycznie zostały wysłane lub otrzymane.

Schemat wygląda tak:

nadawca → bank → odbiorca

Bitcoin działa z pominięciem pośrednika. Przelewy odbywają się peer to peer (P2P) czyli bezpośrednio od użytkownika do użytkownika.

Schemat wygląda tak:

nadawca → odbiorca

Nasuwa się pytanie skąd będziemy wiedzieli, że transakcja rzeczywiście doszła do skutku?

Przecież nadawca może utrzymywać, że wysłał przelew gdy w rzeczywistości tak nie było. Odbiorca natomiast może mówić, że nic nie otrzymał nawet jeśli było inaczej.

Łańcuch bloków – blockchain

Od momentu powstania bitcoina w 2009 roku wszystkie transakcje począwszy od pierwszej są chronologicznie zapisywane w łańcuchu bloków.

Jest to baza na chwilę obecną zawierająca ponad 160 GB danych. Zebrane pojedyncze transakcje tworzą bloki. Bloki natomiast (umieszczone kolejno) tworzą łańcuch.

transakcje → blok → łańcuch bloków

bitcoin blockchain

Aby transakcja została umieszczona w łańcuchu bloków musi zostać potwierdzona przez sieć, czyli komputery użyczające mocy obliczeniowej do porównywania tak zwanych sum kontrolnych.

Każdy węzeł sieci posiada kopię całej bazy danych. Najbliższe węzły sprawdzają czy konkretna transakcja jest zgodna z zasadami kryptografii. Jeśli tak jest zostaje potwierdzona i na stałe trafia do łańcucha bloków.

Dzięki temu, że wszyscy posiadają pełną kopię zawierającą wszystkie transakcje, nie da się nic zafałszować.

Każda próba fałszerstwa zostałaby natychmiast wykryta, ponieważ fałszywa transakcja nie byłaby zgodna z kopiami posiadanymi przez pozostałych użytkowników.

Technologia blockchain

Technologia blockchain to sposób zapisywania informacji. Po raz pierwszy została zastosowana w bitcoinie. Po odpowiednich modyfikacjach można zaadaptować ją również na inne potrzeby.

Na przykład do prowadzenia dokumentacji administracyjnej, zapisywania aktów własności, ksiąg wieczystych, hipotek, przeprowadzania głosowań, identyfikacji i weryfikacji tożsamości. Takie rozwiązania już funkcjonują.

 

Kopanie bitcoina – mining

Osoby użyczające mocy obliczeniowej otrzymują w zamian bitcoiny. Proces potwierdzania transakcji nazywa się potocznie kopaniem bitcoina (mining).

Osoby używające do tego swoich komputerów zwane są górnikami, a ich dedykowane komputery koparkami.

Nie ma to oczywiście nic wspólnego z kopaniem w ziemi. Ta terminologia opisuje wydobywanie złota i stamtąd została zapożyczona.

Najnowsza koparka AntMiner S9 13,5 TH/s:

bitcoin kopanie koparka

Rozproszona sieć bitcoin

Wszystkie koparki są połączone. Każda ma zainstalowane oprogramowanie zawierające pełny łańcuch bloków. Można podłączyć się do tej sieci i uczestniczyć w wydobywaniu bitcoina. Wystarczy kupić koparkę.

Na chwilę obecną sieć bitcoin posiada największą moc obliczeniową na świecie. Jest ona kilkaset razy większa niż sumaryczna moc najszybszych komputerów z listy TOP500.

Za bezpieczeństwo i poprawność transakcji odpowiada rozproszona sieć bitcoin. Tworzą ją setki tysięcy komputerów używających dedykowanego oprogramowania.

Kopalnie

Wewnątrz sieci, w celu zwiększenia wydajności wydobycia, górnicy łączą siły tworząc kopalnie. Kopalnia to wiele zintegrowanych koparek. Mogą znajdować się w jednym miejscu jak poniżej lub być połączone poprzez tak zwany pool.

bitcoin kopalnie mining

Bitcoiny powstają w procesie zwanym kopaniem lub wydobywaniem. W zamian za użyczenie sprzętu oraz pokrycie kosztu prądu potrzebne do funkcjonowania sieci górnicy otrzymują nagrodę w postaci bitcoinów.

Mechanizm działania bitcoina, łańcuch bloków oraz wydobywanie opisałem w dużym uproszczeniu przedstawiając tylko ogólny zarys funkcjonowania systemu.

 

Kiedy powstał bitcoin?

W październiku 2008 roku został opublikowany dokument Bitcoin P2P e-cash paper znany również jako Manifest Satoshi Nakamoto. Zawarto w nim zarys koncepcji kryptowaluty bitcoin oraz reguły jej funkcjonowania.

Jeden ze schematów zamieszczonych w manifeście:

bitcoin manifest satoshi nakamoto

Tożsamość twórcy bądź twórców dokumentu nie jest znana. Określa się ich pseudonimem Satoshi Nakamoto.

3 stycznia 2009 został wygenerowany pierwszy blok informacji zwany Genessis. Ten dzień przyjmuje się jako datę narodzin bitcoina.

 

Po co powstał bitcoin?

Kryzys ekonomiczny z przełomu lat 2007/2008 spowodowany pęknięciem bańki na rynku kredytów nieruchomości stał się przyczyną powstania kryptowaluty bitcoin.

bitcoin kryzys

W odpowiedzi na liczne nadużycia instytucji finansowych oraz brak konsekwencji za wywołanie kryzysu narodziła się koncepcja waluty działającej na zupełnie innych, zdrowych zasadach.

Twórcy bitcoina opracowali środek płatniczy pozbawiony centralnego sterowania, kontroli banków oraz w pełni przejrzysty.

 

Cechy bitcoina

Bitcoin zdecydowanie różni się od najbardziej dziś popularnych środków płatniczych.
W przeciwieństwie do nich nie potrzebuje gwarancji instytucji zewnętrznych.

Zaufanie do tej kryptowaluty wynika z jej cech, budowy oraz zasad matematycznych, na których się ona opiera.

Decentralizacja i rozproszenie

Nie istnieje centralna jednostka zarządzająca, główny organ, emitent czy właściciel. Bitcoina nie da się wyłączyć jest to bowiem rozproszony rejestr danych.

bitcoin decentralizacja rozproszenie

Bitcoin nie ma jednego ośrodka decyzyjnego. Decyzje o ewentualnych zmianach w protokole nie zapadają arbitralnie lecz na zasadzie konsensusu.

W zdecentralizowanej sieci bitcoin każdy jej węzeł jest jednocześnie audytorem. Poszczególne węzły sieci kontrolują się wzajemnie po to, aby nie dochodziło do nadużyć. Stanowi to siłę i przewagę bitcoina.

W obecnym systemie finansowym jest dokładnie na odwrót. Banki centralne mogą zrobić właściwie wszystko. Są wszechmogącym zarządcą systemu.

Mają moc produkowania pieniędzy, unieważniania dowolnych transakcji czy banknotów oraz manipulowania walutą w dowolny sposób.

Użytkownik nie ma możliwości sprawdzenia poprawności transakcji nigdzie poza bankiem. Kontrolę nad bazą danych ma tylko bank. Może w niej dokonywać zmian wedle własnego uznania.

Nie istnieje mechanizm nadzorujący zarządcę. Stanowi to pole do nadużyć i jest niebezpieczne dla użytkowników. To pięta achillesowa systemów charakteryzujących się centralnym zarządzaniem.

W modelu zcentralizowanym decyzje są podejmowane odgórnie. Użytkownicy nie mają na nie wpływu. Muszą ufać, że zarządca ma dobre zamiary i działa zgodnie z ich interesem. Niestety jak pokazuje historia nie zawsze tak się dzieje.

Odporność na inflację

Waluty fiducjarne oparte są na dodruku i długu. Nie ma ustalonego limitu drukowania na przykład nowych dolarów. Można je produkować w nieskończoność.

Systematyczny dodruk powoduje spadek siły nabywczej pieniądza zwany inflacją. Innymi słowy, za tę samą ilość pieniędzy z czasem kupisz mniej towarów.
bitcoin inflacja

Oszczędzający w walutach fiducjarnych przegrywają. Inflacja jest ukrytym podatkiem, który zżera ich oszczędności jak korniki drewno.

Ilość bitcoinów jest znana od początku. Ma być wydobyte tylko 21 milionów sztuk. Według szacunków proces ten zakończy się około 2140 roku. Brak możliwości dodruku sprawia, że bitcoin jest odporny na inflację.

Szybkość i koszty transakcji

Przelewy bitcoinowe są realizowane dość szybko. Trwa to od kilku minut do kilku godzin. Nie jest istotne w jakim  kraju znajdują się strony transakcji.

Przelewy działają międzynarodowo i bez pośredników. Koszt jest bardzo mały. To niewielki ułamek zleconej do przesłania kwoty.

Prowizje od transakcji trafiają do górników jako dodatek do nagrody za wydobyty blok.
Gdy wszystkie bitcoiny zostaną wydobyte sieć będzie się utrzymywać tylko z tych prowizji.

Względna anonimowość

Anonimowość opiera się na niemożności połączenia konkretnej osoby z posiadanymi bitcoinami. Nie trzeba podawać żadnych danych osobowych, aby stać się ich właścicielem. Wystarczy zwykły domowy komputer.

bitcoin anonimowość

Transakcje widzą wszyscy, ale nikt nie zna tożsamości osób w nich uczestniczących.

Anonimowość znika jeśli tożsamość posiadacza zostanie powiązana z konkretnym adresem bitcoin z którego on korzysta.

Pełna transparentność i nieodwracalność

Kod źródłowy, czyli rdzeń systemu działa na zasadzie open source. Jest to oprogramowanie otwarte. Zawierane transakcje również są w pełni jawne i widoczne dla każdego.

Do podglądu służy explorator bloków. Można w nim znaleźć wydobyte bloki, statystyki oraz każdą transakcję od początku istnienia sieci bitcoin.

Transakcja potwierdzona i umieszczona w łańcuchu bloków nie może zostać cofnięta, ani w żaden sposób zmieniona. Nie może być też wymazana z historii płatności.

Duże bezpieczeństwo

Pieniądze zdeponowane w banku nie są w pełni zabezpieczone. Na wniosek osób trzecich rachunek może być zablokowany, a część lub całość środków skonfiskowana.

Właściciel depozytu jest uzależniony od banku. Musi zaufać, że w momencie zlecenia wypłaty bank takie zlecenie zrealizuje. Nie zawsze tak się dzieje. Całkiem niedawno, w Grecji i na Cyprze mogliśmy obserwować blokowanie przelewów i bankomatów oraz limitowane wypłaty.

bitcoin bezpieczeństwo

Posiadacz bitcoinów ma do nich pełny dostęp. Wystarczy urządzenie podłączone do internetu. Pośrednik w postaci banku, czy innej instytucji nie istnieje. Dlatego nikt nie skonfiskuje środków ani nie zablokuje wypłat.

 

Płatności bitcoinem

W chwili obecnej infrastruktura bitcoina jest bardzo dobrze rozwinięta. Istnieje wiele narzędzi pozwalających na dokonywanie płatności w tej kryptowalucie.

bitcoin płatności

Najbardziej wygodnym z nich jest portfel online. Portfel tego rodzaju działa jak internetowe konto bankowe. Wystarczy się zalogować i wykonać przelew.

Największą zaletą tego rozwiązania jest intuicyjna obsługa. Nie jest potrzebna żadna specjalistyczna wiedza.

Inne portfele są odrobinę bardziej skomplikowane. Wymagają minimalnego pojęcia w zakresie zasad funkcjonowania bitcoina.

 

Przechowywanie bitcoina

Większe ilości bitcoina najbezpieczniej jest przechowywać w miejscu odłączonym od internetu. Dzięki temu w dużym stopniu ograniczamy ryzyko ataku hakerskiego, a w konsekwencji kradzieży monet.
bitcoin przechowywanie

Do bezpiecznego przechowywania bitcoinów poza internetem najlepiej nadaje się papierowy portfel. Jest to klucz prywatny wydrukowany lub zapisany na zwykłej kartce papieru.

Ewentualnie portfel sprzętowy, czyli pendrive z zainstalowanym dedykowanym oprogramowaniem.

 

Zakup bitcoina

Bitcoiny możesz kupić w kantorze internetowym płacąc przelewem lub sms’em. Zakup w kantorze możesz również opłacić na Poczcie Polskiej lub w sieci sklepów Żabka. Nie polecam kantorów z uwagi na niekorzystny kurs i wysokie prowizje.

Najtańszym sposobem zakupu bitcoina jest polska giełda kryptowalut. Płatności w złotówkach oraz bardzo niskie prowizje to mocne argumenty za tym, aby w taki sposób zakupić swoje pierwsze bitcoiny.

 

Jeśli masz jakieś pytania zadaj je w komentarzu. Dzięki temu inni czytelnicy również poznają odpowiedzi. Odpisuję dość szybko. Nie będziesz musiał długo czekać.

 


Jeśli uważasz, że artykuł jest wartościowy podziel się nim w mediach społecznościowych. Będzie to dla mnie nieoceniona pomoc i sygnał, że zmierzam w dobrą stronę. Dzięki:)